De dictatuur van de petticoat Vrouwen en macht in de Britse Politiek 1900-1940

Na jaren van felle strijd werd op 1 december 1919 Nancy Astor gekozen in het Britse Lagerhuis; het eerste vrouwelijke parlementslid dat toetrad tot de moeder aller parlementen. Nancy Astor was nooit actief geweest in de vrouwenkiesrechtbeweging, ze had campagne gevoerd in naam van de Conservative Party waarvan het establishment mordicus tegen vrouwenkiesrecht was, en ze was ook nog eens een Amerikaanse met een gekochte titel. Hoe kon het gebeuren dat juist zij dit grote moment in de geschiedenis kon opeisen?

Achter de verkiezing van deze Amerikaanse dollarprinses schuilt een fascinerend verhaal over liefde en macht in de Britse politieke elite. De verkiezing van Astor was het einde van een periode waarin sommige vrouwen grote invloed op de politiek konden uitoefenen. Als leden van de ‘ruling class‘ waren zij de poortwachters van de macht en bepaalden zij to op grote hoogte de politieke carrières van mannen. Als echtgenotes en maî tresses van de leiders van het land waren sommige vrouwen ook zeer bedreven in wat de politiek van de slaapkamer zou kunnen worden genoemd. Zij bevredigden niet alleen seksuele verlangens, maar hielden ook grote ego‘s overeind. Vijanden hielden ze op afstand. Soms bemoeiden ze zich rechtstreeks met het landsbestuur. Deze dames dreigden hun positie te verliezen toen de aristocratische elite haar greep op het land verloor. De verkiezing van Nancy Astor, de paladijn van de conservatief-liberale coalitie onder leiding van Lloyd George, was een poging van de oude elite de nieuwe politieke spelregels ten eigen bate te benutten. Niettemin lijkt het erop dat met het vrouwenkiesrecht de macht van vrouwen in de politiek juist af- in plaats van toenam.

Puttend uit de dagboeken en correspondentie van de kring rond Nancy Astor laat Hanneke Hoekstra het machtsspel van deze elitevrouwen zien. En geeft zij antwoord op de vraag waarom een rijke Amerikaanse als Nancy Astor zo‘n een belangrijke rol in de Britse politiek kon spelen.